اساس طبقه بندی کانیها

به طور کلی کانیها را بر اساس نوع آنها به سه گروه زیر تقسیم می کنند .

کانهای سیلیکاته

کانیهای غیر سیلیکاته

عناصر سنگین

   کانیهای سیلیکاته

 نزو سیلیکات ها ( سيليكاتهاي جزیره ای یا سیلیکاتهای تتراهدری مستقل )

گروه فناسیتها : فناسیت , ویلمیت

گروه الیوین ها : فرستریت , فایالیت , الیوین

گروه گارنت ها : گارنتهای آلمینیوم دار ( پیروپ , آلماندیت , اسپسارتین, گروسولار   , هیدروگروسولار ) گارنت کروم دار ( اواروویت ) گارنت آهن دار (آندرادیت )

گروه زیرکن : زیرکن

گروه آلمینیوم سیلیکاتها : آندالوزیت , سلیمانیت , کیانیت

گروه سیلیکاتهای آبدار : توپاز , استارولیت یا اشتارولیت

گروه هیومیت یا هامیت ها : هومیت ( نوربرژیت , کندرودیت , هومیت یا هامیت , کلینو هومیت ) کندردیت , تیتانیت ( اسفن ) , کلوریتوئید , داتولیت

 سورو سیلیکاتها ( سیلیکاتهای تتراهدری مضاعف )

همیمورفیت , لاوسنیت , ملیلیت

گروه اپیدوت ها : کلینوزوئزیت , اپیدوت ( اورتیت ) , آلانیت , وزوویانیت ( آیدوکراز) , زوئیزیت , پیه مونیت , پدید مونتیت

 سیکلوسیلیکاتها ( سیلیکاتهای حلقوی )

اکسینیت , کردیریت , ترمالین

بریل و انواع آن : بریل , آکوامارین , موگانیت , زمرد ( یاقوت سبز یا سافیر ) , کروزوبریل ( بریل طلائی )

 اینو سیلیکاتها ( سیلیکاتهای رشته ای یا زنجیری )

گروه پیروکسن ها : سری انستاتیت و فروسیلیت (انستاتیت , فروسریت , پیژونئید ) سری دیوپسید و هدنبرژیت ( دیوپسید , هدنبرژیت , اژیت ) سری سدیم پیرکسن ( ژادئیت , اژیرین , اسپادومین )

گروه پیروکسنوئیدها : ولاستونیت , رودنیت , پکتولیت , بوستامیت , پیرکسمانژیت یا پیروکسمانگیت

گروه آمفیبولها : آنتوفیلیت , سری کامینگتونیت ( کامینگتونیت , گرونریت ) سری ترمولیت ( ترمولیت , آکتینولیت ) هورنبلند , گروه آمفیبول سدیم ( گلوکوفان , ریبکیت ) آرفودزوئیت , هوام کویستیت , ژدریت

 فیلو سیلیکاتها ( سیلیکاتهای ورقه ای )

گروه سرپانتین : آنتیگریت , کریزوتیل ( آزبست یا پنبه نسوز یا پنبه کوهی ) , لیزاردیت ,  شاموزیت , آمزیت , گریتالیت , کرنستدتیت

گروه کانیهای رسی : کائولینیت , دیکیت , ناکریت , هالوئیزیت , متاهالوئیزیت , ایلیت , فنژیت هیدرومیکا , برام مالیت , سلادونیت , تالک , پیروفیلیت , مونت موریونیت (اسمکتیت ) , بنتونیت , ساپونیت , نانترولیت , هکتوریت  

گروه میکاها : مسکوویت , پاراگونیت , گلوکونیت ,  فلوگوپیت , بیوتیت , زینوالدیت ,  لپیدولیت , سارگاریت , گرانتوفیلیت ( کلینتونیت )  

گروه کلریت ها : کلریتهای غنی از آهن ( کلینوکلریت , پنی نیت , ریپدولیت , شریدانیت , کروندوفیلیت , پروکلریت , شاموزیت [ جزء سرپانتین ها نیز طبقه بندی می شوند] , آپفیلیت ) کلریتهای غنی از منگنز ( کلمنتیت , دیایانیت , برونسوپژیت , تورینژیت , گونییریت ) کلریتهای غنی از کروم ( کوکوبیت , کامرریت ) , پرنیت , کریزوکولا

 تکتوسیلیکاتها ( سیلیکاتهای داربستی )

گروه sio₂ ( سیلیکات ) : کوارتز ( و انواع آن ) , تریدیمیت , کریستوبالیت , اپال ( و انواع آن )  

گروه فلدسپارها : فلدسپارهای باریم ( کمیاب ) : سلسین , هیالوفان

گروه فلدسپارهای پتاسیم دار : میکروکلین , ارتوکلاز , سانیدین , آدولر یا آدولریا , آنورتوز , پری کلین

گروه فلدسپارهای پلاژیوکلاز : آلبیت , آنرتیت , الیگوکلاز , آندزین , لابرادوریت , بیتونیت

گروه فلدسپاتوئیدها : لوسیت , نفلین , سودالیت ( نسودالیت , نوزآن , هائوئین, لازوریت ), پتالیت , کانکرینیت  

سری اسکاپولیتها : ماریالیت یا میونیت , آنالسیم

گروه زئولیت : ناترولیت , شابازیت , هیولندیت , استیلبیت , گوناردیت , ادینگونیت

زئولیتهای با اهمیت کمتر : فیلیپسیت , هارموتوم , گملیتیت , لومونتیت , اسکولسیت , تامسونیت .

   غیر سیلیکات ها

 سولفید : آکانتیت , کالکوسیت , برنیت , گالن , اسفالریت , کالکوپیریت , پیروتیت    , میلریت , پنتلاندیت , کولیت , سینابر , استیبنیت , پیریت , مارکاسیت , مولیبدنیت    , بیستوتیت , تنگستنیت , آلاباندیت , آرزانتینیت , دیژنید

 سولفارسنیک : رآلگار , ارپیمان , کبالتیت , آرسنوپیریت , پروستیت

 آرسناید : نیکلین , اسکاترادیت یا اسکوترودیت

 سولفوسات : انارژیت , پیرارژیت , تتراهدریت , تنانتیت , پروستیت

 اکسید :

  اکسید : کوپریت , زینکیت یا زینسیت , یخ , پریکلاز , مانگانوسیت

  گروه هماتیت ( X₂O₃ ) : کروندوم , هماتیت , ایلمنیت , پیریفانیت , ژایکیلیت

  گروه روتیل ( XO₂ ) : رتیل ( تیتانیا یا گوهر کنیا یا میریدیس ) , پیرولوزیت  ,  کاسیتریت , اورانیت

  گروه اسپینل ( XY₂O₄ ) : اسپینل , گانیت , مگنتیت , کرومیت , کریزوبریل ,  کلمبیت و تانتالیت , فرانکلینیت

 هیدروکسیدها : برسیت , مانگانیت , رمانکیت , گوتیت , بوکسیت ( دیاسپور , گیپسیت , بهمیت )

 هالیدها : هالید , سیلویت( نمکهای دیگر پتاسیم دار : کارنالیت ؛ کاینیت ؛ پلی هالیت ) , کریولیت , فلوئوریت یا فلوریت , آتا کامیت , کلر آرزیت

 کربناتها :

  کربنات

  گروه کلسیت : کلسیت , مگنزیت , سیدریت , رداکرزیت , اسمیت زونیت

  گروه آراگونیت : آراگونیت , ویزریت , استرونسانیت , سروزیت

  گروه دولومیت : دولومیت , آنکریت

  کربناتهای مونو کلینیک با ( OH ) : مالاکیت , آزوریت , هیدروزینکیت

 نیترات ها : نیتراتیت , نیتر ( سالپیتر )

 براتها : کرنیت , براکس , الکسیت , کلمانیت

 سولفات ها و کروماتها :

  کرمات , کرکوئید

  سولفاتهای آبدار : گیپسام , آنتلریت , آلونیت , ژیپس

  گروه باریت : باریت , سلستیت ( سلستین ) , آنگلزیت , انهیدریت , سروسیت

 تنگستنات و مولیبدنات : ولف رامیت , ولفنیت

 فسفات , آرسنات و وانادات :

  تریفیلیت , لیتیوفیلیت , منازیت

  گروه آپاتیت : آپاتیت , پیرمارفیت , وانادینیت , اریتریت , آمبلیگنیت , لازلیت یا  اسکورزالیت , واولیت یا ویولیت , تورکوآز , اوتنیت , کارنتیت

عناصر فلزی :

1- فلزات :

    گروه طلا : ( طلا Au , نقره Ag , مس Cu , سرب Pb )

    گروه پلاتین : (پلاتین Pt , پالادیوم Pd , ایریدیوم Ir , اسمیوم Os , روتینیوم Rh    )

    گروه آهن : ( آهن Fe , نیکل Ni  , کاماسیت [ Ni , Fe ] تائنیت [ Ni , Fe ] )

2- شبه فلرات :

    گروه آرسنیک : ( آرسنیک As , آنتیموان Sb , بیسموت Bi , تلوریوم Te ,  سلنیوم Se     , جیوه Hg )

3- غیر فلزات : ( گوگرد S , الماس C , گرافیت C , سولفور S , دیاموند C )